بروزرسانی
96/08/03
ارسالی توسط

توضیحات

مطالعات طراحی مرکز پیش دبستانی

 

بيان موضوع و طرح مسأله
بيان ضرورت و اهميت مسأله
اهداف تحقيق
نتيجه گيري
برنامه زمان بندي
بخش اول : مطالعات پايه
فصل اول : روانشناسي كودك (برخورد روانشناسانه با موضوع)
روانشناسي رشد
روانشناسي كودك
شناخت كودك از ديدگاه روانشناسي
روانشناسي رشد
مفاهيم بنيادي در روانشناسي رشد
مراحل رشد كودك
تقسيم بندي دوران كودكي
ويژگي كودكان 4-3 ساله
ويژگي كودكان 5-4 ساله
ويژگي كودكان 6-5 ساله
نتيجه گيري
فصل دوم : نگاهي به آموزش و پرورش (شناخت تكنولوژي آموزشي)
شناخت و تحليل سيستم هاي مختلف آموزشي
اهداف آموزش
روش هاي آموزش
نقد و بررسي نظام هاي آموزشي
سنتي (معلم محور)
رايج (موضوع محور)
مدرن (دانش آموز محور)
نگاهي به آموزش و پرورش پيش از دبستان در جهان امروز
اهداف آموزش و پرورش در كودكستان ها و مراكز آموزشي ـ تربيتي پيش از دبستان
انتخاب شيوه آموزش مناسب
نتيجه گيري
فصل سوم : ابزارهاي آموزشي
بازي
تعريف بازي
اهميت و هدف بازي
عوامل موثر در بازي
خصوصيات بازي
انواع بازي از جهت محتوا و كاربرد
مراحل رشد و انواع بازي در آن ها
نقاشي
تعريف نقاشي كودكان
مراحل نقاشي كودكان
چرا كودكان نقاشي مي كشند
قصه ـ قصه گويي
رسانه هاي آموزشي
ويژگي يك رسانه آموزشي مطلوب
طبقه بندي قراردادي رسانه هاي آموزشي
نتيجه
بخش دوم : مطالعات زمينه
ضوابط مكان يابي
الف) ضوابط اجتماعي بافت
ب ) ضوابط كالبدي بافت
مختصري در باب شهر مشهد
چگونگي پيدايش شهر مشهد
شناخت كلي شهر مشهد
مطالعات جمعيتي
توسعه كالبدي شهر و آثار جمعيتي
مطالعات جغرافيايي
خصوصيات اقليمي منطقه مشهد
دما و رطوبت
باد
وضعيت حرارتي هوا در شب و روز
نتيجه گيري
بخش سوم : مطالعات تكميلي
فصل اول : فضا
روش آموزش و پرورش در دوره پيش از دبستان
نقش معماري در پرورش فكري كودكان
فضا
ميزان درك كودك از فضا
كشف روابط فضايي كودك
نياز به تملك فضا
غني سازي فضا براي رشد همه جانبه حواس كودك
معيار هاي كيفيت فضا
سازمان دهي
زمان و مسير
جزء ـ كل
فرم
تأثير شرايط محيطي بر كودكان
نور و روشنايي
سروصدا
تهويه
شرايط حرارتي
تأثير شرايط كالبدي بر كودكان
رنگ
فرم
مقياس
جنس
تزئينات
مبلمان آموزشي
اندازه مدرسه و مهد كودك
فصل سوم : عمده ترين ويژگي هاي اقليمي در مورد ساختمانهاي آموزشي
ويژگي هاي اقليمي در مورد ساختمان هاي آموزشي
موارد حائز اهميت در طراحي اقليمي ساختمان هاي آموزشي
ويژگي هاي اقليمي
نيازهاي حرارتي
جهت استقرار ساختمان
فرم كالبدي و سازماندهي پلان
اندازه پنجره ها
اندازه سايه بان
مصالح ساختماني و رنگ سطوح خارجي
سيستم مكانيكي
فصل چهارم : ايمني
ايمني در محوطه
نرده هاي ايمني
ايمني در مسيرهاي حركت
ايمني در راهروها
ايمني در مسير پله ها
ايمني پوشش كف
ايمني درها
ايمني پنجره ها
ايمني در فضاي بهداشتي
ايمني تجهيزات
فصل پنجم : ابعاد و استانداردها
تناسبات انساني و نقش آن در طراحي فضاي آموزشي
اندازه هاي بدن كودكان پيش از دبستان
معرفي فضاها در مراكز آموزشي
فصل ششم : اصول طراحي
بخش چهارم : مطالعات تطبيقي
بررسي مهد كودك Adharshila Vatika
بررسي مهد كودك Sunshine Kindergarta
بررسي باشگاه كودك و آينده
بخش پنجم : طراحي
معرفي حوزه هاي برنامه فيزيكي
سايت آناليز
منابع و مآخذ

 

 

 

مطالعات رایگان در این زمینه

آموزش پیش دبستانی  سیاستهای آموزشی
میزان ثبت نام در مراکز پیش دبستانی طی سال تحصیلی99ـ 1998 در سراسر کشور9/6   درصد برای مجموع دختر و پسر است. میزان ثبت نام برای دختران 5/6 درصد و پسران 7   درصد است. اما میزان ثبت نام براساس جنس شامل بچه‌‌هایی که در برنامه‌‌های آموزش   مادر ـ کودک شرکت می‌کنند نمی‌‌شود چون آمار جداگانه ای در مورد جنسیت کودکان در   این برنامه‌‌‌ها به عمل نیامده است .

علاوه بر تعداد کودکان مراکز دولتی آموزش پیش دبستانی، تعداد کودکان مراکز مهد   کودک تحت نظارت مراکز خدمات اجتماعی که بر طبق اصل191 به نگه‌داری از کودکان با هدف   فراهم نمودن آموزش پیش دبستانی برای کودکان نیازمند و تامین سلامتی جسمانی و روحی   آنان و آموزش عادات و نگرش‌‌‌ها و ارزش‌‌های پایه در گروه های سنی 0 تا 6 سال ،   افزوده شده است .

خدمات اجتماعی فردی درمراکز نگه‌داری کودک روزانه فراهم است.مراکز مهدکودک و   امکانات مراکز اجتماعی در مؤسساتی که به آن نیاز داشتند به منظور فراهم نمودن آموزش   پیش دبستانی برای کودکانی که اولیائشان در مؤسسات و سازمآن‌‌های دولتی مشغول به   کارند ساخته شده است. اصل191 قانون خدمتگزاران دولتی بر احداث مهدهای کودک و   امکانات رفاهی ویزه خدمت‌گزاران دولتی تاکید دارد .

ساختار آموزشی
آموزش پیش دبستانی جریان قانونمند و هدف‌داری از آموزش است که کودکان گروه های   سنی 0 تا 72 ماهگی را براساس خصوصیات و سطح پیشرفتشان با فراهم نمودن محیطی سرشار   از انگیزه پوشش می‌‌دهد. در این جریان پیشرفت فیزیکی، عقلانی، روحی و اجتماعی   کودکان به بهترین وجه در مسیر ارزش‌‌های فرهنگی جامعه هدایت می‌‌شود.مقطع پیش   دبستانی، مرحله ای است که پیشرفت کودک بسیار سریع است. آموزش فراهم شده در این   دوران بر روند پیشرفت کودک در سال‌‌های آتی تأثیر بسیار دارد .

تحقیقات درازمدت نشان میدهد که قسمت اعظم نگرش‌‌های مکسوبه دوران کودکی،   شخصیت،دیدگاه‌‌ها، عادات، اعتقادات و سیستم ارزشی شخصی را در سال‌‌های بزرگ‌سالی وی   شکل می‌‌دهد .

کودک که در ارتباط شدید روحی در مرحله بعد از تولد با اعضاء خانواده است، حدود   سه سالگی برای بودن با دیگر هم‌سالان و بازی با آن‌‌‌ها احساس نیاز   می‌‌کند.گروه‌‌های هم‌سال محیطی را برای کودک فراهم می‌‌کنند که در آن خود را   بشناسد. کودک از طریق این محل‌‌های بازی می‌‌آموزد که پذیرفته شود، با دیگران شریک   شود، از حقوق خود دفاع کند و به دیگران احترام بگذارد. بنابراین کودک از دنیای خود   محور به مرحله احساس اجتماعی قدم می‌‌گذارد. در کشور ترکیه نیز این نوع از آموزش   بعنوان یکی از شاخه های الحاقی نظام آموزشی عمومی مطرح می باشد.اکثر اینگونه مدارس   بطور خصوصی اداره می شوند .هرچند که برخی به دولت وابسته هستند. عمده این مدارس در   شهرهای بزرگ فعالیت داشته و نیازهای مادران شاغل را بر طرف می کنند .

ساختار آموزش پیش دبستانی

تعداد معلمان زن

تعداد کل معلمان

تعداددختران ثبت نامی

تعدادکل ثبت نامی

تعدادمدارس

اهداف دراز مدت آموزشی
از جمله اهداف دراز مدت آموزش پیش دبستانی در راستای اصول اساسی آموزش ملی می   توان به موارد ذیل اشاره نمود :

1 ـ حصول اطمینان از پیشرفت فیزیکی،عقلانی و روحی کودکان و اطمینان از این‌که   آن‌‌‌ها عادت‌های مورد نیاز را کسب کرد‌ه‌اند

2 ـ ایجاد آمادگی در کودکان برای ورود به مقطع آموزش ابتدایی

3 ـ ایجادمحیطی امن برای کودکانی که از خانواده‌‌هایی با شرایط نا مساعد   آمد‌ه‌اند

4 ـ حصول اطمینان از این‌که کودکان زبان ترکی را خوب صحبت می‌‌کنند

اهداف کوتاه مدت آموزشی
از جمله اهداف کوتاه مدت آموزش پیش دبستانی در راستای اصول اساسی آموزش ملی می   توان به موارد ذیل اشاره نمود :

1 ـ فراهم نمودن محیطی مناسب در جهت پیشرفت کودکان و تقویت توانائی‌‌‌ها و   قابلیت‌‌های فیزیکی عقلانی، زبانی، روحی و اجتماعی آنان

2 ـ در نظر گرفتن گروه های مختلف سنی کودکان، علائق و نیاز‌هایشان در راستای   امکانات موجود در مدرسه و محیط اطراف آن

3 در نظر گرفتن امکانات موجود در محیط اطراف

4 ـ پیش‌بردآموزش پیش دبستانی به‌گونه ‌ای که ازکیفیت‌‌های لازم برای ایجاد احساس   عشق، احترام، مسئولیت و اتحاد در کودکان برخوردار باشد .

5-  تأکید بر تکلم مناسب کودکان به زبان ترکی

6-  ایجاد احساس وابستگی عاطفی به سرزمین مادری،ملت ترکیه، پرچم ترکیه، آتاتورک،   عشق به خانواده و انسان‌‌‌ها و حصول اطمینان از وفاداری آنان به ارزش‌‌های اخلاقی

7-  تأکید داشتن براین‌که کودکان از طریق تجربه ارزش‌‌‌ها را کسب کنند .

8-  برخورداری کودکان از حقوق مساوی، با درنظرگرفتن تفاوت‌‌های شخصی، نشان دادن   علایق، عشق و احساس، بدون تبعیض و عدم تنبیه آنان .

9-  ایجاد و گسترش ارزش‌‌های اجتماعی –  فرهنگی در کودکان .

10-  عدم اعمال فشار و محدودیت‌‌ برکودکان درانجام فعالیت‌‌های آموزشی که باعث   خدشه دار شدن شخصیت آن‌‌‌ها شود و داشتن رفتاری هم‌راه با عشق و احساس .

11-  اطمینان از این‌که کودکان درمورد موضوعات محیطی مانند تمیز و مرتب بودن محیط   و ساختن محیطی سالم، آگاه و حساس باشند .

13-  فراهم نمودن آموزش از طریق هم‌کاری کادر مدارس و اولیاء .

14-  افزایش نرخ ثبت نامی مراکز آموزش پیش دبستانی

به طورکلی می توان گفت که هدف مقطع کمک به رشد صحیح جسمی، روحی، روانی، عاطفی و   اجتماعی کودکان است. گفتنی است که گذراندن مقطع آموزش پیش دبستانی در ترکیه اجباری   نمی باشد .

هدف از برنامه آموزشی مهدهای کودک مراقبت و تغذیه صحیح کودکان و رشد جسمی و روحی   آنان است. هدف از برنامه آموزشی کودکستانها آموزش موضوعی نیست، ولی کودکان زبان   ترکی تمرین می کنند، برای خواندن و نوشتن آماده می شوند ، آموزشهای بهداشتی و محیط   زیستی می بینند و برای دوره بعد آموزشی مهیا می شوند. به عبارت دیگر می توان گفت که   هدف از کلاسهای پیش دبستانی تشویق و آماده سازی کودکان رده های سنی 5 تا 6 سال برای   ورود به دوره اجباری دبستان است .

پروژه‌‌های آموزشی
از جمله مهمترین پروزه های آموزشی مراکز پیش دبستانی کشور ترکیه می توان به   موارد ذیل اشاره نمود :

1-  پروژه آموزش و پیشرفت کودکان طی سال‌‌های اولیه کودکی
این پروژه از طریق برنامه انتقالی1991  –  1995 – 1996در هم‌کاری بین دولت ترکیه و   سازمان یونیسف به منظور بهبود استاندارد زندگی کودکان و در جواب به اصل اولویت دهی   به کودکان به اجرا در آمده است. عمده تاکید پروزه فوق بر پاسخگویی به احتیاجات   مربوط به رشد کودکان پیش دبستانی و شرکت مؤثر خانواده و جامعه و گسترش و تداومآموزش پیش دبستانی است .

بنا برطرح مذکور، برنامه آموزش نوزادان رده های سنی0تا 36ماهه، برنامه آموزش   کودکان37تا60 ماهه در مهدهای کودک و برنامه آموزش پیش دبستانی(آمادگی) برای   کودکان61 تا 72 ماهه طرح و ارائه شده است. علاوه بر این نوار‌های آموزشی   ویدئویی(تصویری) برای اولیایی که فرزندشان در گروه سنی0تا 3 سالگی و 3 تا5 و 5 تا  7 سالگی قرار دارند، تهیه و با هدف ترویج فعالیت‌‌هایی برای آموزش و پرورش کودکان   سراسر جامعه از طریق کانال‌‌های عمومی تلویزیون در اختیار عموم است. نوار‌‌های فوق   مطالب زیر را پوشش می‌‌دهند :

خود آگاهی

مهارت‌‌های روانی- حرکتی

نگه‌داری از خود

خصوصیات روحی

مهارت‌‌های اجتماعی

مهارت‌‌های زبانی

حس زیبائی شناختی و خلاقیت

– از جمله دستاوردهای پروژه آموزش و پیشرفت کودکان طی سال‌‌های اولیه کودکی می   توان به تاسیس مرکز آموزش پیش دبستانی چند منظوره در سال 1995 دراستانبول اشاره   نمود. این مرکز با حمایت مشاور‌های هیئت علمی دانشکده آموزش پیش دبستانی در دانشگاه  « مارمارا» به منظور گسترش خدمات آموزش پیش دبستانی و توسعه مدل‌های اقتصادی‌تر در   دست‌یابی‌ کودکان و خانواده‌‌‌ها به امکانات آموزش پیش دبستانی تأسیس شد. مرکزفوق   اهداف مشخص زیر را دنبال می‌‌کند :

–  گسترش آموزش پیش دبستانی

–  افزایش کیفیت برنامه‌‌های آموزش پیش دبستانی

–  هدف گرفتن کودکانی با موقعیت اجتماعی  –  اقتصادی نامساعد

–  فراهم نمودن مراکز روزانه نگه‌داری از کودکان مادران کارمند و آموزش آنان

در راستای این اهداف بررسی و ارزیابی ‌احتیاجات کودکان به وسیله بخش آموزش اولیه   کودکان دانشگاه مارمارا در 875 خانه صورت گرفت، تا اساس کار پی‌ریزی شود .

براین اساس یک مغازه اسباب بازی ساخته شد تا اسباب بازی‌های ارزان قیمت از مواد   اضافی بسازد. یک اتوبوس و مینی بوس اهدایی به مرکز تغییر صورت یافت تا به‌عنوان   کلاس‌‌های پیش دبستانی متحرک از آن استفاده شود تا این خدمات را برای بچه‌‌هایی که   نمی‌‌تواند آموزش کلاسیک داشته باشند، فراهم کند. هدف اصلی تشکیل چنین مراکزی،   آموزش کودکان در مؤسسات آموزش پیش دبستانی و بالا بردن میزان ثبت نام و حصول   اطمینان از این‌که کودکان گروه های سنی6-5 سال که ازخدمات آموزش پیش دبستانی بهره   مند نبوده و در موقعیت خانوادگی نا مساعد زندگی می‌‌کنند بتوانند به‌صورت رایگان از   خدمات آموزش پیش دبستانی در نزدیک‌ترین محل به زندگی خود استفاده کنند .

به طور کلی می توان گفت که پروژه فوق طی سال‌‌های تحصیلی 1993 تا 1996 اجرا شده   و آموزش پیش دبستانی رایگان را برای 41628 کودک در 2165 کلاس تازه تأسیس پیش   دبستانی فراهم نموده و در این راه از2400 معلمبه‌کار گرفته شد .

2-  پروژه تحقیق ، توسعه و تهیه برنامه‌‌های تلویزیونی  (Tomurcuklar)
13  برنامه آموزش تلویزیونی تحت عنوان (Tomurcuklar)  از طریق هم‌کاری مدیر کل   آموزش پیش دبستانی و مدیر کل رادیو وتلویزیون ترکیه به منظور کمک به پیشرفت زبانی   کودکان در گروه سنی پیش دبستانی تهیه شد تا استفاده بهتر از زبان ترکی را ترغیب و   آگاهی ملی پرستی را در قالب اصول و اصطلاحات آتاتورک فراهم نماید. این برنامه از   اکتبر سال1998 از طریق کانال‌های عمومی تلویزیون ترکیه پخش می‌‌شود.این پروژه   درحقیقت خدمات آموزش پیش دبستانی از راه دور را برای کودکان و خانواد‌هایی که به   مراکز آموزش پیش دبستانی در منطقه خود دسترسی ندارند فراهم می‌‌کند .

3-  پروژه آموزش و رشد و نمو کودک
مرکزپروژه تحقیقاتی آموزش پیش دبستانی چندمنظوره درسال1998،با پشتیبانی   مشاور‌های دانشکده پرورش کودک و اقتصاد خانواده با حمایت هیئت علمی دانشگاه«گازی »  تحت پروژه آموزش و پرورش کودک در چهارچوب برنامه هماهنگ سازمان یونیسف و  MEB تأسیس   شد. هدف این مرکز یافتن مدل ‌های جایگزین برای دست یابی‌سریعتر و اقتصادی‌تر به   کودکان و خانواده‌‌‌ها بود .

در این پروژه موفعیت و میزان نیاز‌‌ها بررسی شده و از1850 خانواده که نماینده سه   سطح مختلف اجتماعی اقتصادی بودند آمارگرفته شد تا نیاز‌های آموزشی گروه سنی0تا 6   سال و خانواده‌‌هایشان تعیین شود. درقالب پروزه فوق،34معلم کلاس‌‌های پیش دبستانی   متمرکز، درمدارس ابتدایی منطقه Kecionem   در آنکارا تحت نظارت هیئت علمی دانشکده   پرورش کودک و اقتصاد خانواده دانشگاه آنکارا و از طریق سمینار‌های آموزشی تحت آموزش   قرار گرفتند. این فعالیت آموزشی هم‌چنان ادامه دارد. بخش پرورش کودک و اقتصاد   خانواده دانشگاه آنکارا، سمینار‌هایی در مورد «اسباب بازی و تولید وسایل بازی» در   مدارس ابتدایی آنکارا در منطقه  Kecionem  اجرا کرد. این معلمان داوطلب شدند که در   غنی کردن محیط خانه برای کودکان پیش دبستانی و فراهم نمودن راهنمایی مربوطه برای   مربیان مراکز پیش دبستانی و مادران محله کمک کنند. درنتیجه این سمینار معلمان فنی   با مربیان مراکز پیش دبستانی در مدرسه‌‌هایشان برای تولید و ساختن اسباب بازی   بوسیله مواد زائد هم‌کاری خواهد کرد تا کمکی اقتصادی برای خانواده‌‌هایی با فرزندان   پیش دبستانی را فراهم نمایند .

4-  پروژه افزایش حساسیت نسبت به مسئله اشتغال کودکان
دوپروژه جداگانه از طریق هم‌کاری وزارت‌‌ها ILO   و تحت نظر  IPEC  صورت پذیرفته است   که هدف از انجام آن، افزایش حساسیت معلمین و کادر اداری مراکز آموزش حرفه‌ای نسبت   به مساله اشتغال کودکان است. پروژه نخست در قالب هم‌کاری فیمابین ILO   و مدیر کل   آموزش غیر رسمی و حرفه‌ای وزارت کار در زمینه بهبود شرایط کاری کودکان طی سال 1995،   شروع شد. تحت قرارداد هم‌کاری امضاء شده با  ILO   در 22 ماه مه 1999 سمینار‌هایی در   مورد مسئله کار کودکان برگزار شد که شامل 26 تعلیم دهنده فنی در مراکز آموزش   حرفه‌ای استانبول می‌‌گردید.هم‌چنین تحقیقاتی با شرکت تعلیم دهندگان فوق صورت گرفت .  گزارش تحقیق به شکل کتاب در آمده و در اختیار طرفین قرار داد قرار گرفت .

در جریان پروژه دوم با توجه به نتایج مثبت به دست آمده از هم‌کاری در پروژه اول،   قرار داد جدید هم‌کاری فیمابین ILO   و مدیر کل آموزش غیر رسمی و حرفه‌ای وزارت کار   در آپریل1999 به امضاء رسید. هم‌کاری تحت قرارداد جدید آگاهی از حقوق کودکان را   بالا خواهد برد.فعالیت‌‌های پروژه شامل آموزش و فعالیت‌‌های اجتماعی با هدف افزایش   حساسیت استخدام کنندگان و سر کارگران در مورد مسئله حمایت از حقوق کودکان است .

5 –  طرح آموزش مادر ـ کودک
هدف از این برنامه حمایت از پیشرفت و رشد ونمو کودکان از طریق حمایت از مادران   است .

طرح مذکور با استفاده از کلاس‌‌هایی که در مراکز آموزش عمومی مدیریت کل برای   آموزش غیر رسمی و حرفه‌ای به اجرا در آمده است به مورد اجرا گذارده می شود. مادران   کودکان گروه سنی 0 تا 6 سال در این کلاس‌‌‌ها شرکت می‌کنند. این کلاس‌‌‌ها به‌صورت   جداگانه برای مادران کودکان رده های سنی0 تا 2 سال و 2 تا 4 سال و 4 تا 6 سال   برگزار می‌شود. مادران در زمینه نگه‌داری از کودک، رشد کودک،تغذیه،جلوگیری از   بیماری‌های دوره کودکی، جلوگیری ازحوادث، کمک‌‌های اولیه، سلامتی دستگاه تولید مثل   مادران و تنظیم خانواده و ارتباط پدر و مادر و کودک آموزش می‌بینند تا به مادران   کمک کند در آموزش و پرورش کودکانشان موفق تر و کارآمدتر شده و مشکلات را آسانتر حل   کنند .

هدف اصلی برنامه فوق، کمک به پیشرفت خانواده‌‌‌ها و بچه‌‌هایی است که به آموزش   پیش دبستانی دسترسی ندارند و به دلیل شرایط اجتماعی و اقتصادیشان در خطر هستند. با   وجود محیط و شرایط نامساعدشان، یادگیری کودکان، پیشرفت اجتماعی و روحی آنان و سطح   پیشرفت‌‌ تحصیلی آن‌‌‌ها به دلیل بر خورداری از این قبیل آموزش‌‌های خانگی بهبود   یافته است. تحقیقات نشان داده است که مادرانی که در این برنامه‌‌‌ها شرکت کرد‌ه‌اند   در مورد رشد ونمو کودکانشان حساس‌تر شده و ارتباط بهتری با فرزندشان برقرار می‌کنند   و انتظارات بالاتر و اهداف متعالی‌تری در مورد آینده کودکانشان در آن‌‌‌ها ایجاد   می‌شود .

این فعالیت برای ایجاد موقعیت‌‌های مساوی در آموزش در کنار حمایت از آموزش پیش   دبستانی حائز اهمیت است .

ساختار برنامه آموزش مادر ـ کودک

تعدادمادران آموزش دیده

تعداد آموزگاران

تعدادمراکزآموزش عمومی

تعداداستان‌ها

6-  طرح کارآموزی مادران
هدف طرح فوق تربیت مربیان حرفه ‌ای است که پرورش فیزیکی، عقلی،   روحی و اجتماعی کودکان را می‌‌فهمند و قادرند در مراقبت و آموزش کودکان با توانایی   عمل کنند تا خدمات نگه‌داری از کودکان را در خانه‌‌های آن‌‌‌ها برای مادران کارمند   فراهم کنند. اجرای این برنامه در سال 95ـ1994در20 استان کشور شروع شد که طی سالهای  98  ـ 1997 به 26 استان رسید. گفتنی است که در قالب طرح فوق بین سال‌‌های 98 ـ 1994بالغ بر6403 کارآموز مادری آموزش دیدند .

توسعه آموزشی
بنا بر افزایش اهمیت آموزش پیش دبستانی درکشور ترکیه، اقدامات ذیل درجهت رشد و   توسعه مراکز آموزش پیش دبستانی مد نظر قرار گرفته است :

–   گشودن کلاس‌‌های مهد کودک در مدرسه‌‌های کنونی و استفاده   از ظرفیت‌‌های فیزیکی آنان .

–   ا یجاد تغییرات لازم در پروژه‌‌های معماری مدارس در دست   تأسیس

–   ایجاد ساختمانهای لازم در طبقه همکف برای آموزش پیش   دبستانی .

–   فراهم نمودن پروزه‌‌های آموزشی برای آموزش کودکانی که   آموزش پیش دبستانی نداشته اند

–   گسترش آموزش و پیشرفت کودکان نوپا از طریق تهیه   برنامه‌‌های آموزشی تلویزیونی

–  شکل دهی به مراکز تحقیقاتی آموزشی چند منظوره پیش دبستانی برای طرح و اجرای   مدل‌های جایگزین به روش‌‌های اقتصادی‌تر برای دسترسی کودکان وخانواده‌‌های مناطق   مهاجر نشین و دور افتاده به چنین امکاناتی

–  تهیه و طراحی برنامه‌‌های پیشرفت و توسعه آموزشی (رشد ونمو، آموزش و   نگه‌داری )

–  تکمیل قوانین مربوط به رشد نمو، نگه‌داری و آموزش کودکان در اوان کودکی .

تاریخچه پیش دبستانی در ایران

تاریخچه پیش دبستانی در ایران به چه سالی برمی گردد؟
کودکستان و دوره پیش دبستانی با قدمتی 80 ساله در ایران سابقه درخشان ایران در این عرصه را نشان می دهد. اولین کودکستان توسط مرحوم باغچه بان در تبریز دایر شد و در سال 1310 مجوز تأسیس کودکستان توسط وزارت معارف صادر شد، از این رو سال 1310 آغاز فصل جدیدی در تاریخ آموزش پیش دبستانی کشور به شمار می رود. اولین آیین نامه ویژه کودکستانها در مراکز پیش دبستانی در سال 1312 به تصویب شورای عالی فرهنگ رسید و کودکستان به شکل امروزی در سال 1334 با دستورالعملی مبنی بر تشکیل کودکستانهای دولتی از طرف آموزش و پرورش راه اندازی شد و در سال 1353، اصلاحاتی در آیین نامه کودکستانها به عمل آمده که بر طبق آن فقط ثبت نام کودکان 5 ساله در کلاسهای آمادگی با نظارت آموزش و پرورش مجاز شمرده شد و ثبت نام کودکان 3 تا 5 ساله در کودکستانهای خصوصی با نظارت سازمان بهزیستی انجام می گیرد.
دوره پیش دبستانی اکنون به چه صورت است؟
بر اساس دستورالعمل و مصوبه شورای عالی آموزش و پرورش، دوره 2 ساله برای کودکان 4 تا 6 سال در اسفندماه 82 تصویب شده است.
دوره پیش دبستانی چگونه تعریف می شود؟
دوره پیش دبستانی یعنی آموزشهایی برای گروه 4 و 5 ساله که کودکان برای ورود به مدرسه و اجتماع فرا می گیرند. بچه ها قبل از دبستان می باید مهارتهای پایه را مثل تمرکز، طبقه بندی، آمادگی نوشتن، تقویت حواس مثل دیداری و شنیداری و گفتاری را بیاموزند و اگر در دوران پیش دبستانی اختلالات یادگیری و تلفظی در کودک مشاهده شود در همان دوران در رفع آن تلاش شود و یا برخی اختلالات یادگیری و سلامت آن را که مانع آموزش است شناسایی و در دوران تحصیل با همکاری معلمان برطرف شود.
واجدان شرایط حضور در این دوره چه کسانی هستند؟
تمام کودکان 4 تا 6 ساله ایرانی می توانند در کلاسهای پیش دبستانی شرکت کنند. امسال کودکان متولد 1/7/80 و قبل از آن که شرایط ثبت نام در دوره پیش دبستانی را دارند، می توانند در پیش دبستانی دولتی و غیردولتی ثبت نام نمایند، که از اول تیرماه ثبت نام دوره پیش دبستانی آغاز شده است.
آیا برای ورود به این دوره سنجش هم دارید؟
خیر، سنجش برای کودکانی است که می خواهند وارد مدرسه شوند. این کودکان سنجش سلامت، شنوایی، بینایی و اخیراً هم سنجش رفتاری در مشهد و برخی از شهرستانها را پشت سر می گذارند، و شناسنامه سلامت می گیرند.
چه نوع مراکزی اقدام به ثبت نام این کودکان می کنند؟
برای کودکان هم مراکز دولتی و هم خصوصی وجود دارد. مراکز دولتی در کنار مدارس ابتدایی مراکز پیش دبستانی دارند و مراکز فرهنگیان و مهدکودکهای غیردولتی نیز به صورت مجزا کودکان را پذیرش می کنند. مراکز پیش دبستانی ضمیمه ( در مدارس ابتدایی دولتی و غیرانتفاعی) فقط مجاز به ثبت نام کودکان 5 ساله می باشند. البته همه امکانات تفریحی و بازی برای کودکان فراهم می شود
در مراکز فرهنگیان و مهدهای خصوصی در هر سنی کودکان را ثبت نام می کنند، مهدهای خصوصی باید برای ثبت نام کودکان 5 ساله از آموزش و پرورش مجوز بگیرند که تاکنون این امر بدون مجوز آموزش و پرورش انجام شده است.
محتوای آموزشی در دوره پیش دبستانی چیست؟
آموزش و پرورش معتقد است که کودکان قبل از ورود به دبستان باید فرصت یادگیری مهارتهای پایه را داشته باشند به همین دلیل در مدت سال تحصیلی به کودکان آموزشهای خاص و در حد سن آنان آموخته می شود.
در این دوره از طریق فعالیتهای جذاب و با نشاط و مورد علاقه کودک از قبیل نقاشی، کاردستی، شعر، قصه، نمایش خلاق، گردش علمی، بازی و آزمایشهای ساده به صورت غیرمستقیم آموزش داده می شود. البته آموزشها در حدی است که با کلاس اول ابتدایی تداخل پیدا نکند و برای یادگیری بهتر این دوره هم از لوازم سخت افزاری و هم نرم افزاری استفاده می شود و یکی از وسایل مهم در این دوره، کتاب کار کودک است.
کتاب کار کودک چیست و شامل چه مواردی است؟
در سال 79 کتاب کار کودک در همه استانها منتشر شد. هر استان کمیته ای برای تهیه این کتاب که به فعالیتهای یاددهی و یادگیری کودکان می پردازد، دارد که وظیفه آن برنامه ریزی درسی پیش دبستانی و تولید مواد و محتوای آموزش وآموزش مهارتهاست. بر اساس چارچوبهای تعیین شده از طرف وزارت آموزش و پرورش این کتاب دارای واحدهای کار، بهداشت، مهارتهای پایه، مفاهیم علوم، ریاضی. رفتارهای اجتماعی در قالبهای مورد علاقه کودک که بیشتر بازی و شعر و قصه و… است عرضه می شود.
دوره پیش دبستانی با کلاس اول ابتدایی تداخل پیدا نخواهد کرد؟
خیر، در این دوره مباحث آموزشی مخصوصی عرضه می شود و فقط کودکان پایه های آموزشی را می آموزند. در این دوره کودکان فقط مقدمات خواندن و نوشتن مانند تصویرخوانی- تقویت مهارتهای زبانی و… را فرا می گیرند، همچنین کودکان برای نوشتن، نحوه قلم دست گرفتن و کشیدن خطوط آماده می شوند یا برای درس ریاضی فقط شمارش و… را آموزش می بینند ولی نمادهای عددی در کلاس اول آموخته می شود. در این دوره کودک را توانمند می کنند تا در کلاس اول ابتدایی پیشرفت بهتری داشته باشد.
مربی دوره پیش دبستانی باید دارای چه شرایطی باشد؟
مربی در این دوره نقش هدایت کننده و راهنما را در انجام فعالیتهای آموزشی برعهده دارد.
هر کلاس پیش دبستانی علاوه بر یک مربی باید دارای کمک مربی آگاه و آشنا به اصول آموزشی باشد.
مربیان باید ویژگیهای عمومی مثل سلامت جسمی و روانی ( که توسط مراکز بهداشتی معتبر کارت سلامت برای آنان صادر می شود) و همچنین نظم و آراستگی ظاهر داشته باشند و از نظر تخصصی باید مدارک معتبر مرتبط مانند لیسانس علوم تربیتی یا آموزش ابتدایی داشته باشند.
البته شرط علاقه به تدریس نیز لازمه کار با کودک است. در مراکز ضمیمه دولتی از معلمان رسمی استفاده می شود و در مراکز غیردولتی مربیان را مدیران با رعایت ضوابط و شرایط گزینش، انتخاب می نمایند.
مراکزی که پیش دبستانی دارند، باید چه تجهیزاتی داشته باشند؟
هر مرکز می باید حداقل امکانات را داشته باشد که مهمترین آنها فضاها و کلاس مناسب و میز و صندلی مخصوص بچه ها و وسایل بازی حیاطی کودکان است که البته باید شرایط بهداشتی و ایمنی آنان نیز رعایت شود. وجود برخی وسایل آموزشی و کمک آموزشی مثل نوارهای صوتی و تصویری و وسایل پخش آنها و بسته های آموزشی
( کارتها- لوح ها- کتابها و…) نیز در این مراکز لازم است و البته باید مسایل ایمنی و بهداشتی برای کودکان لحاظ شود و امکانات و سرویسهای بهداشتی نیز باید مدنظر باشد.
آیا استفاده از این آموزشها برای همه شهرها و روستاها امکان پذیر است؟
بله، بیشتر مدارس دولتی در شهرها کلاس آمادگی ضمیمه دارند وکودکان 5 ساله در همه شهرها می توانند در مراکز دولتی ثبت نام کنند همچنین کودکان4 ساله نیز در مراکز فرهنگیان یا مهدهای خصوصی می توانند حضور پیدا کنند و از 2 سال گذشته نیز با اجرای طرح آمادگی ویژه روستایی کودکان 5 ساله روستایی زیر پوشش این طرح قرار گرفته اند برخی از شهرستانها یا روستاها که امکان تشکیل کلاس یک ساله را ندارند و تعداد کودکان کم است یا امکان تشکیل کلاس نیست از ساعتهای تعطیلی مدارس روستایی استفاده شده و در روزهای پنج شنبه و یا ساعت میان روز به کودکان تعلیم می دهند.
شهریه دوره پیش دبستانی بر چه مبنایی محاسبه می شود؟
شهریه دوره پیش دبستانی، بر اساس سقف اعلام شده توسط سازمان آموزش و پرورش استانها تعیین می شود. البته چارچوب کلی آن توسط وزارت آموزش و پرورش مشخص شده است. مراکز پیش دبستانی انواع مختلفی دارد از جمله ضمیمه مدارس دولتی، فرهنگیان و غیردولتی که با توجه به امکانات، نیروی انسانی، منطقه ها از نظر محروم و برخوردار شهریه تعیین می شود. حداقل شهریه بر اساس دستورالعمل برای پیش دبستانی ضمیمه دولتی ماهیانه 500/2 تومان به عنوان رقم پایه است که با توجه به شرایط متغیر خواهد بود و می تواند تا 50 درصد افزایش یابد.
در مراکز غیردولتی شهریه بر اساس 80 درصد مبلغ دوره ابتدایی محاسبه و اخذ می شود. که هر ساله تغییراتی ایجاد می شود.
چرا پیش دبستانی های غیردولتی هزینه بیشتری دریافت می کنند؟
به دلیل امکانات و تجهیزات و هزینه های مربی است که باید به صورت شخصی و از طرف مؤسس پرداخت شود. در پیش دبستانی ضمیمه دولتی از معلمان رسمی استفاده می شود ولی درمراکز خصوصی مربی آزاد به کار گرفته می شود.
ضوابط به کارگیری در مهدکودکهای خصوصی چیست؟
آنها طبق ملاکها و ضوابط تعیین شده مربی را انتخاب می کنند، البته درحال حاضر شورای نظارت بر مدارس غیردولتی نظارت بر استخدام مربیان را نیز انجام می دهد.
همه مراکز به صورت استانداردهای آموزشی تدریس می کنند؟
خیر، برخی مراکز با تبلیغات بی اساس مثل کلاسهای زبان انگلیسی و… برای خردسالان سعی در جذب خانواده ها می کنند. این کلاسها نه تنها به آموزش آنان کمکی نخواهد کرد، بلکه در یادگیری کودکان نیز اختلال ایجاد می کند. برخی آموزشهای غیراصولی در سنین پایین به کودک لطمه خواهد زد و کودک را در دوران ابتدایی دچار سردرگمی خواهد کرد و اولیای کودکان باید در نظر داشته باشند هر نوع آموزش در سنین خاص آن باید فرا گرفته شود.

با توجه به اهمیت فراوان دوره پیش دبستانی برای کودکان چرا این دوره هنوز اجباری نشده است؟
به نظر ما حضور کودکان در این دوره ها و آموزش این افراد الزامی است و ضرورت دارد که کودک قبل از ورود به دبستان، آمادگی لازم را برای ورود به دوره ابتدایی پیدا کند. و این امر فقط از طریق آموزش حاصل می شود که می باید به آن توجه شود البته این امر زیر نظر مربیان متخصص انجام می شود ولی از نظر آموزش و پرورش هنوز مصوبه ای مبنی بر اجباری شدن این دوره صادر نشده است که در صورت اجباری شدن، باید مراحل قانونی طی شود. (البته آموزش و پرورش تدابیری را بر آموزش قبل از دبستان به صورت اجباری اندیشیده است.)
چه طرحی برای آینده در نظر گرفته شده است؟
اکنون طرحی در آموزش و پرورش در دست بررسی است که کودکان در سن 5/5 سالگی وارد دبستان شوند. در این نظام آموزشی، بخشی از آموزشهای پیش دبستانی در داخل دبستان و سال اول خواهد بود. در این صورت کودک قبل از ورود به پایه ابتدایی فرصت یادگیری مهارتهای پایه را خواهد داشت.
این طرح هنوز در حد بررسی است زیرا این کار حجم بالایی از امکانات و شرایط انسانی و اعتباری را می طلبد و چون این امر تغییر در نظام آموزشی محسوب می شود باید با یک طرح مدرن و کامل به تصویب مجلس شورای اسلامی برسد و سپس به صورت اجباری در سراسر کشور اجرا شود. سخن آخر اینکه تا زمانی که طرح به تصویب برسد و شامل همه کودکان ایرانی شود بهتر است که برای همه کودکان 5 ساله ایرانی در راستای تقویت اصول یادگیری و روابط انسانی و اجتماعی و پی بردن به عوامل کندی یادگیری در برخی کودکان چه از نظر جسمی و یا روحی حضور در این دوره ها الزامی باشد.
والدین با فرستادن فرزندان خود به دوره پیش دبستانی از مشکلاتی که برای دانش آموزان در بدو ورود به مدرسه پیش می آید و به آسیبهایی در آینده منجر می شود جلوگیری کنند.

ارسال نظر


CAPTCHA Image
Reload Image
بدون دیدگاه
دیدگاهی ارسال نشده است !